هدف: هدف از این پژوهش، ترسیم نقشة علمی حوزة جایگاه سازی برند و شناسایی ارزشمندترین موضوعات این حوزه است.روش شناسی: پژوهش حاضر بر پایه هدف، از نوع پژوهش های کاربردی و توصیفی، با تکنیک های علم سنجی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش، تمام پژوهش های علمی و تخصصی حوزة جایگاه سازی برند، که در بازه زمانی 1975 تا 2023 میلادی، در پایگاه استنادی اسکوپوس، نمایه شده است. در این پژوهش، از نرم افزارهای VOSviewer و Gephi به منظور ترسیم و تحلیل نقشه های علمی 577 سند علمی استفاده شد.یافته ها: بر پایه یافته های پژوهش، اصلی ترین موضوعات زمینه جایگاه سازی برند: برندسازی، عملکرد برند، مسئولیت اجتماعی برند، برندسازی مقصد و منشأ برند هستند. براساس نقشه های ترسیم شده و با به کارگیری شاخص مرکزیت نزدیکی، برندسازی، رقابت، بازاریابی، تصویر برند، طراحی محصول و مدیریت برند، مهم ترین مؤلفه ها در انتقال اطلاعات در شبکه جایگاه سازی برند (رویکرد میان رشته ای) هستند.نتیجه گیری: این تحلیل را می توان به عنوان نقشة راه پژوهش های آتی حوزه جایگاه سازی برند، مورد استفاده قرار داد. با توجه به خوشة اصلی حوزة جایگاه سازی برند، می توان نتیجه گرفت که برندسازی و عملکرد برند در مفهوم جایگاه سازی از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند.

زمینه و هدف: پاندمی کووید-19، موجب تولید علم قابل توجهی در این خصوص در پایگاه های استنادی معتبر بین المللی شده است. هدف مطالعه حاضر تحلیل خوشه های موضوعی و ترسیم نقشه علمی پژوهش های منتشر شده جهت شناسایی وضعیت موجود تحقیقات حوزه کووید-19 در اسکوپوس است. روشها: پژوهش حاضر یک مطالعه کمی و کاربردی بود و از روش های علم سنجی شامل تحلیل هم واژگانی و تحلیل شبکه استفاده شد. جامعه پژوهش، کلیه اسنادی بود که در حوزه کروناویروس (کووید-19) در پایگاه استنادی اسکوپوس منتشر شده بودند که بررسی و تحلیل شدند. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار VOSviewer استفاده شد. یافته ها: تا تاریخ 31 می 2020 کشورهای آمریکا (2. 819)، چین (2. 342)، ایتالیا (1. 466) و انگلستان (1. 264) به ترتیب بیشترین تعداد انتشار علمی را در حوزه کروناویروس در اسکوپوس داشتند. ایران با 318 نشر علمی، رتبه 12 ام را به خود اختصاص داده بود. سه خوشه اصلی از فعالیت های پژوهشی در حوزه کووید-19 به ترتیب شامل خوشه تحقیقات بهداشتی، خوشه تحقیقات علوم پایه و خوشه تحقیقات بالینی بوده است. نتیجه گیری: با ظرفیت های علمی موجود، نقش ایران و دانشگاه های علوم پزشکی در انتشار تجارب علمی مرتبط با اپیدمی کووید-19 قابل ارتقاء می باشد. باید برنامه ریزی دقیق و جامع در این زمینه صورت گیرد. تعیین نیازمندی های پژوهشی و توسعه تحقیقات کاربردی در سه حوزه اصلی شامل تحقیقات بهداشت و پیشگیری، علوم پایه و بالینی باید در مدیریت و رهبری پژوهش های کووید-19 مدنظر قرار گیرد.

هدف: هدف پژوهش حاضر آشکارسازی موضوعات پژوهشی حوزه مدیریت بحران و مخاطرات در پایگاه اسکوپوس طی بازه زمانی 1973 تا 2020 است. روش شناسی: پژوهش علم سنجی حاضر با بهره مندی از فنون تحلیل محتوا (تحلیل هم واژگانی) و تحلیل شبکه انجام شد. جامعه پژوهش شامل2330 مقاله است. تحلیل داده ها و ترسیم ساختار فکری دانش نیز با نرم افزارهای BibExcel، Gaphi و VOSviewer انجام شد. یافته ها: کلیدواژه مدیریت بحران، مدیریت خطر و انسان پرتکرارترین کلیدواژه های حوزه مدیریت بحران و مخاطرات بودند. روند رشد تولیدات صعودی بوده است و ایالات متحده، رونسیمان. دبلیو. بی، و علوم اجتماعی به عنوان فعال ترین کشور، نویسنده و حوزه شناخته شدند. موضوعات در نقشه های هم رخدادی واژگان پنج خوشه موضوعی را تشکیل داد که کلیدواژه های مدیریت بحران، مدیریت خطر و ارزیابی خطر دارای بیشترین مقدار مرکزیت رتبه، کلیدواژه های مدیریت خطر، آسیب پذیری، مدیریت آب دارای بیشترین مقدار مرکزیت نزدیکی و کلیدواژه های انسان، مدیریت خطر و ارزیابی خطر دارای بالاترین مقدار مرکزیت بینابینی بودند. نتیجه گیری: اکثریت پژوهش ها حول محور مدیریت بحران، مدیریت خطر و انسان صورت گرفته که اهمیت توجه پژوهش های جهان در خصوص سلامت انسان ها در زمان وقوع حوادث را نشان می دهد، اما بااین وجود ایران به عنوان یکی از کشورهای حادثه خیز در جهان دارای تعداد تولید علمی کم و تعداد همکاری بین المللی بسیار پایین در این زمینه است.

هدف: هدف این مطالعه ترسیم نقشه تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی نمایه شده در پایگاه اسکوپوس، در حوزه "هوش مصنوعی" است. روش شناسی: پژوهش حاضر مطالعه ای کاربردی بوده که در آن از تکنیک های تحلیل هم واژگانی و تحلیل شبکه استفاده شده است. جامعه پژوهش، مستندات حوزه هوش مصنوعی پژوهشگران ایرانی منتشرشده در پایگاه استنادی اسکوپوس از سال های 1978 تا ژانویه 2022 است. از نرم افزارهای Excel، VOSviewer و Gephi جهت تحلیل داده ها و استخراج نقشه ها استفاده شده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد ایران در حوزه هوش مصنوعی در رتبه 31ام و در خاورمیانه در جایگاه سوم قرار دارد. نویسندگان آمریکایی بالاترین همکاری را با نویسندگان ایرانی داشته اند. شاخه علوم کامپیوتر بالاترین و دندانپزشکی کمترین مستندات مرتبط با هوش مصنوعی را دارا هستند. دانشگاه تهران بیشترین تعداد مستندات را منتشر کرده است. مقالات مجله ای بیشترین نوع مستندات منتشرشده بوده و بالاترین تعداد ارجاعات 825 مورد است. نسبت مقالات مجله ای ایران در مقایسه با مقالات کنفرانسی بسیار بیشتر از نسبت جهانی است. استانداردهای ارائه اطلاعات وابستگی سازمانی در مستندات تولیدشده توسط پژوهشگران ایرانی به درستی رعایت نمی شود که حاصل آن عدم دقت در نتایج جستجوهای مربوط به این مستندات است. نتیجه گیری: این بررسی می تواند نقشه راهی برای پژوهش های آتی و سرمایه گذاری بخش های اجرایی در حوزه هوش مصنوعی باشد. نتایج نشان می دهد روند تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی به طور کلی صعودی بوده است، بااین حال این سرعتِ رشد در مقایسه با سایر کشورها کمتر است. محققان ایرانی در انتخاب موضوعات پژوهشی با مسیر کلی این حوزه در اکثر سال ها همراه و همگام بوده اند و در برخی سال ها با یک گام تأخیر پیش رفته اند.

  ترسیم ساختار علم و نقشه دانش برای رشته های علمی مختلف و پیگیری روند آخرین تغییرات آن ها موضوع مورد توجه محققین و متخصصین علم سنجی است و متون علمی زیربنای اصلی آن محسوب می شود. بررسی و تحلیل ساختار علمی و روند انتشار مقالات در حوزه های علمی مختلف، دیدگاه مناسب و جامعی از تلاش محققین در حوزه های دانشی ارائه نموده و می تواند باعث آگاهی بیشتر پژوهشگران از وضعیت پژوهش های انجام شده و نیز کشف شکاف های موضوعی تحقیقات علمی شود.هدف از پژوهش حاضر ارائه تصویری جامع و منسجم از بروندادهای علمی در حوزه فرش دستباف بر اساس اسناد علمی نمایه شده در پایگاه اسکوپوس است. در راستای هدف تحقیق تعداد 1231 سند علمی با موضوع فرش دستباف طی سال های 1969 تا 2023 میلادی از پایگاه اسکوپوس به عنوان داده های ورودی نرم افزار VOSviewer استخراج شد. این اسناد علمی از نظر روند تولیدات پژوهشی، نقشه دانشی، شبکه هم واژگانی و شبکه هم تألیفی پژوهش های فرش دستباف مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.برای انجام این پژوهش ابتدا داده ها از پایگاه علمی اسکوپوس استخراج شد. در ادامه مراحل داده آمایی انجام و بر پایه اهداف تحقیق داده ها با بهره مندی از الگوریتم های مبتنی بر تحلیل شبکه در نرم افزار تحلیل و ارزیابی شد. نتایج نشان داد تولیدات علمی در حوزه فرش دستباف بطور فزاینده ای درحال توسعه است. پرتولیدترین موضوعات در حوزه فرش دستباف در علوم مدیریت، بازرگانی، مواد و مهندسی نسبت به سایر علوم بیشتر بوده است. در شبکه هم تألیفی کشورها، ایالات متحده آمریکا با داشتن تعداد146 مقاله علمی و تعداد 3181 استناد قوی ترین پیوند را در بین کشورهای مختلف تشکیل داده است. همچنین مؤسسه فناوری جورجیا آمریکا و دانشگاه امیرکبیر از مهمترین مراکز پژوهشگری فعال در حوزه فرش دستباف می باشند. تحلیل هم رخدادی واژگان پنج خوشه پژوهشی با جریان ها و پیوندهای تولید فرش، صنعت فرش، قالی، بافندگی و صنعت نساجی مرتبط با فرش دستباف را آشکار کرد که دارای گره های بزرگتر و تجسم چگالی بیشتری بوده اند. نقشه ها نشان دادند مطالعات از انسجام شبکه ای مطلوبی برخوردار بوده و تجزیه و تحلیل و بررسی محتوای اسناد علمی می تواند به درک بهتر جریان های فکری در این حوزه کمک کرده و به عنوان یک نقشه راه در مسیر مطالعات حوزه فرش دستباف در آینده مؤثر واقع شود.

1هدف علم روان شناسی با بررسی رفتار و ارزیابی حالت های درونی، به دنبال بهترین روش و ارائه الگوهای مناسب زندگی است. تحلیل انتشارات علمی این حوزه می تواند عملکرد علمی جهان را در این حوزه مهم نشان دهد. هدف این مطالعه تحلیل و ارزیابی وضعیت انتشارات این حوزه موضوعی در ابعاد گوناگون در جهان و ایران است. روش ها در این مطالعه با روش علم سنجی و با استفاده از کتاب سنجی و مصورسازی از پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس استفاده شد. تا پایان سال 2022 کلیدواژه های مرتبط با روان شناسی را از مِش (سرعنوان های موضوعی پزشکی) انتخاب کردیم. سپس با جست وجو در پایگاه اطلاعاتی، انتشارات علمی جهانی مرتبط را در فرمت CSV استخراج کرده و با استفاده از تکنیک های تحلیل استنادی و به کمک نرم افزارهای اکسل و VOSviewer به تجزیه و تحلیل و مصورسازی داده ها انجام شد. یافته ها در مجموع 26194 مدرک توسط پژوهشگران جهان درباره موضوع روان شناسی در این پایگاه نمایه شده بود. میانگین استناد به ازای هر مدرک 2/40 و میانگین h-index انتشارات بازیابی شده 12 بود. بیشتر مدارک منتشر شده مقالات اصیل و به زبان انگلیسی بودند و بیشترین مقالات پژوهشگران جهانی در مجله روانشناس آمریکایی (204) منتشر شده بودند. مؤسسه  ملی بهداشت روان (1186) پرتولیدترین سازمان و گاسلو ان جی  و دیلون پی اچ با 29 مدرک منتشر شده، پرکارترین نویسنده هستند. بیشترین همکاری با پژوهشگران ایالات متحده آمریکا بود. موضوع علوم روان شناسی، بیشترین تعداد مدارک منتشرشده را دارا بود. نتیجه گیری نتایج مطالعه نشان داد در سطح بین المللی روند انتشار و استناد مدارک و مقالات مرتبط با روان شناسی رو به رشد است و این مطالعه مانند راهنمایی برای پژوهشگران در این حوزه است.

هدف: هدف این مطالعه، ترسیم نقشه علمی حوزه هوش مصنوعی در برونداد پژوهشگران دانشگاه های شهر تهران در پایگاه استنادی اسکوپوس است. روش: این تحقیق از نظر هدف کاربردی بوده و با استفاده از روش مطالعه توصیفی- تحلیلی و تکنیک کتابسنجی انجام شده است. برای ترسیم نقشه های علمی، از ابزارهایی مانند نرم افزار VOS viewer استفاده شد. در این مطالعه، داده های علمی مرتبط با هوش مصنوعی که توسط پژوهشگران دانشگاه های تهران در پایگاه استنادی اسکوپوس منتشر شده اند، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. داده های مورد استفاده شامل مقالات منتشر شده در زمینه هوش مصنوعی در بازه زمانی 10 ساله (2015-2025) بودند. یافته ها: پژوهشگران ایرانی در زمینه هوش مصنوعی به طور عمده در حوزه های یادگیری ماشین، شبکه های عصبی و پردازش زبان طبیعی فعال هستند و همکاری های بین المللی چشمگیری با پژوهشگران کشورهای مختلف دارند. همچنین، بیشترین تعداد مقالات مربوط به این حوزه از سوی دانشگاه های بزرگ و معتبر ایران منتشر شده است. نتیجه گیری: در سال های اخیر، رشد چشمگیری در تولید مقالات علمی در زمینه هوش مصنوعی در دانشگاه های شهر تهران مشاهده می شود و این روند در آینده نیز به رشد خود ادامه خواهد داد. نتایج این پژوهش می تواند به سیاست گذاران و پژوهشگران کمک کند تا به بهبود استراتژی های تحقیقاتی و همکاری های علمی در این حوزه بپردازند.

هدف هدف این پژوهش مشخص کردن ابعاد مختلف حوزه «بازی در کتابخانه ها» با استفاده از ترسیم نقشه موضوعی آن است. روش شناسی پژوهش پیش رو از نوع کاربردی کتاب سنجی بوده و از روش تحلیل محتوای کیفی روی متن مقالات و تحلیل شبکه اجتماعی، به منظور ترسیم نقشه موضوعی حوزه «بازی در کتابخانه ها» استفاده شده است. جامعه پژوهش 86 مقاله ای است که در حوزه بازی در کتابخانه ها و سواد اطلاعاتی در پایگاه استنادی اسکوپوس تا پایان 2016 نمایه شده است. از نرم افزار اکسل به منظور ترسیم سلسله مراتب کلیدواژه های موضوعی هر مقاله و به منظور تحلیل شبکه اجتماعی کلیدواژه مقالات، از نرم افزار تحلیل شبکه نودایکس ال استفاده شد. از لحاظ تحلیل روابط، از شاخص های اندازه، چگالی، مرکزیت درجه ای درونی و بیرونی، مرکزیت بینابینی و مرکزیت بردار ویژه استفاده شد. یافته ها موضوعات مورد بحث در رابطه با بازی در کتابخانه ها بیشتر حول و حوش آموزش مبتنی بر بازی، مجموعه گستری کتابخانه، برنامه بازی، طراحی بازی، تحلیل بازی، آموزش سواد اطلاعاتی، آموزش کتابخانه، آموزش اخلاق حرفه ای و سرقت علمی، حمایت کتابخانه از بازی و بازی وارسازی است. بازی آموزشی، کتابخانه دانشگاهی و آموزش مبتنی بر بازی، از جمله کلیدواژه های با بیشترین مقدار اندازه بودند. موضوع کتابخانه دانشگاهی، کتابخانه عمومی، دانشجویان و مجموعه کتابخانه از جمله تاثیرگذارترین موضوعات در شبکه اند. نتیجه گیری به منظور موفقیت در پروژه های مرتبط با بازی و کتابخانه، نگاه به ابعاد متفاوت آن و برنامه ریزی در آن زمینه ها بسیار مثمر ثمر خواهد بود و پژوهش هایی نظیر پژوهش حاضر می توانند دیدی همه جانبه به منظور برنامه ریزی بلندمدت برای ارایه برنامه بازی در کتابخانه ها و استفاده از بازی در آموزش کتابخانه ای و سواد اطلاعاتی ارایه نماید

پژوهش حاضر به بررسی تولیدات علمی در حوزه یادگیری و مفاهیم مرتبط، بر پایه شاخص های علمسنجی در پایگاه اسکوپوس پرداخته است. پژوهش از نوع کاربردی و از رویکرد علمسنجی برای تحلیل یافته ها بهره برده است. جامعه مورد مطالعه را 4030 مقاله پژوهشی و مروری نمایه شده در پایگاه اسکوپوس تشکیل می دهد. یافته های پژوهش نشان داد اولین مقاله در این حوزه به سال 1941 برمیگردد و تا پایان سال 2023 تعداد 4030 مقاله در حوزه یادگیری و مفاهیم مرتبط در پایگاه اسکوپوس نمایه شده است. پراستنادترین مقاله با 1895 استناددر رابطه با مهارت یادگیری در حوزه بازیهای رایانه ای است. پراکندگی موضوعی مقالات نشان داد در مجموع 4030 عنوان مقاله مربوط به مهارت های یادگیری در27 حوزه موضوعی منتشر شده اند. حوزه های علوم اجتماعی؛ علوم کامپیوتر؛ فنی و مهندسی؛ پزشکی؛ روانشناسی؛ هنر و علوم انسانی؛ تجارت، مدیریت و حسابداری به ترتیب حوزه های پیشرو در انتشار مقالات مربوط به مهارت های یادگیری اند. کشور آمریکا فعال ترین کشور و دانشگاه های کالیفرنیا، جرجیا، مدرسه پزشکی میشیگان، دانشگاه گنت، دانشگاه قطر و دانشگاه بارتین فعال ترین دانشگاه ها در انتشار مقالات حوزه یادگیری هستند. در رابطه با پراستنادترین مقاله نیز مقاله کانلی، بویل. ای. اِی، مک آرتور، هینی، بویل. جی. ام با عنوان "مرور سیستماتیک شواهد تجربی درباره یادگیری بازی های رایانه ای و جدی" با 1895 استناد پراستنادترین مقاله در رابطه با مهارت یادگیری در حوزه بازی های رایانه ای است. نقشه علمی به دست آمده حاکی از آن است که مقالات این حوزه در پایگاه اسکوپوس مشتمل بر 12 خوشه و 2371 پیوند است.

هدف: بررسی وضعیت تولیدات علمی دانشگاه ها و مؤسسه های آموزش عالی یکی از جنبه های ارزیابی عملکرد دانشگاه ها برای نظارت بر بهره وری و اطمینان از دستیابی به اهداف دانشگاه و حرکت در مسیر درست برای حل مسائل کشور است. مطالعات علم سنجی ابزاری گسترده برای ارزیابی انتشارات پژوهشی و سنجش بهره وری دانشگاه ها فراهم کرده است. از رایج ترین و کارآمدترین روش های سنجش علم، تحلیل منابع علمی، به ویژه مقالات نمایه شده اعضای هیأت علمی و پژوهشگران در پایگاه های اطلاعاتی معتبر و پایگاه های استنادی جهان، روند توزیع و نرخ رشد آنها، شناسایی پژوهشگران فعال، تعیین شبکه همکاری علمی و خوشه های موضوعی است. با ترسیم نقشه های تولیدات علمی و شناسایی و تحلیل نقاط قوت و ضعف دانشگاه در حوزه تولیدات علمی، می توان راهکارهایی را با هدف ارتقاء کیفی و کمّی تولیدات علمی ارائه کرد و برنامه ریزی لازم برای ارتقای شاخص های رتبه بندی دانشگاه در سطح ملی و بین المللی اتخاذ گردد. بنابراین هدف پژوهش حاضر، سنجش وضعیت تولیدات علمی اعضای هیأت علمی دانشگاه گلستان با استفاده از داده های پایگاه استنادی اسکوپوس به روش علم سنجی است. روش: پژوهش حاضر، مطالعه ای توصیفی-مقطعی با رویکرد کاربردی است. جامعۀ آماری شامل کلیه بروندادهای علمی دانشگاه گلستان، از اولین مدرک نمایه شده در پایگاه اسکوپوس تا 29 جولای 2024 تعیین شد. تحلیل داده ها و ترسیم نقشه های علمی با استفاده از نرم افزار اکسل، بیب اکسل و ووس ویور انجام شد. یافته ها: 2165 تولید علمی دانشگاه گلستان از سال 2007 در پایگاه اسکوپوس نمایه شده است و براساس نتایج تحلیل داده ها، روند رشد تولیدات علمی در طول دوره مطالعه، روند سینوسی دارد. بالاترین تعداد تولیدات علمی در سال 2022، و بیشترین تعداد تولیدات علمی به صورت مقاله علمی- پژوهشی (1999 مدرک) منتشر شده است. حوزه های موضوعی شیمی، علم مواد، فیزیک و نجوم، بیشترین تعداد تولیدات علمی را دارند. قاسم بهلکه، علی اکبر دهنوخلجی و علی درخشان حصاری نویسندگانی با بیشترین سهم تولیدات علمی شناسایی شدند. بیشترین همکاری بین المللی با کشورهای چک، انگلیس، و آمریکا بوده است. این دانشگاه با پژوهشگاه، دانشگاه تهران، و دانشگاه علوم پزشکی گلستان بیشترین همکاری های علمی ملی را داشته است. نتایج تحلیل شبکه هم رخدادی واژگان و خوشه های موضوعی تولیدات علمی دانشگاه گلستان، نشان دهنده تمرکز بر موضوعات تحقیقاتی داغ، متشکل از 6 خوشه است. این خوشه ها به ترتیب عبارتند از: «سنتز و تحلیل ساختاری مواد پیشرفته»، «نانومواد و شبیه سازی های محیطی»، «خوردگی الکتروشیمیایی و روش های محافظت از فلزات»، «مطالعات بالینی و تأثیرات دارویی بر انسان ها»، «جغرافیای زیستی و مورفولوژی در دوره های زمین شناسی»، و «مواد و نانومواد پیشرفته». نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نقاط قوت و ضعف تولیدات علمی دانشگاه گلستان را برجسته می نماید که با تحلیل آن ها، و ارائه راهکارهایی برای تقویت نقاط قوت و کاهش و رفع نقاط ضعف می توان برای بهبود جایگاه دانشگاه گلستان و افزایش رتبه آن در نظام های رتبه بندی برنامه ریزی لازم صورت گیرد. انجام پژوهش های مشابه در سایر پایگاه های استنادی و تکرار چنین پژوهش هایی به صورت دوره چندساله می تواند برای بهبود برنامه ریزی ها و خط مشی گذاری صحیح علمی در راستای توسعه پایدار دانشگاه گلستان در سطح ملی و بین المللی مؤثر باشد.